خیلی از کسبوکارهای کوچک فاکتور را در ورد یا اکسل میسازند، به PDF یا عکس تبدیل میکنند و در پیامرسان میفرستند. هر بار از نو. بعد از ارسال هم هیچ چیز معلوم نیست: مشتری باز کرد؟ پرداخت کرد؟ نصفه پرداخت کرد و باقیمانده چقدر است؟ پیگیری همهی اینها به ذهن شما یا یک یادداشت جدا میافتد.
فاکتوری که با پرداختها حرف نمیزند
مشکل اصلی این است که فاکتور و پرداخت دو دنیای جدا هستند. فاکتور یک فایل است و پرداختها اسکرینشاتهای پراکنده. هر وقت بخواهید بدانید «این فاکتور تسویه شده؟» باید رسیدها را جمع کنید و با یک ماشینحساب جمع بزنید. اگر مشتری یک بار نقد داده باشد و بار دیگر کارتبهکارت، کار پیچیدهتر هم میشود.
مشتری هم دلخوش نیست
از سمت مشتری هم دلیل نگرانی هست. او فقط عکس یک فاکتور دارد و نمیداند مبلغ دقیق، شمارهی کارت درست و وضعیت پرداختهایش کجاست. هر پرسش، یک پیام تازه و یک پاسخ دستی است.
فاکتور آنلاین در کارت پی چه شکلی است؟
هر فاکتور شماره، عنوان، مشخصات مشتری و مبلغ کل دارد و یک لینک عمومی که فقط صاحب لینک آن را باز میکند. مشتری در آن صفحه فاکتور را میبیند و همانجا پرداخت میکند. شمارهی فاکتور را خودتان مینویسید، یعنی اگر شمارهگذاری خودتان را دارید همان را به کار میبرید.
وضعیت فاکتور و جمع پرداختشده از روی پرداختهای واقعی محاسبه میشود. وضعیت فاکتور فقط دو حالت دارد: پرداختنشده و پرداختشده. وقتی مجموع پرداختهای تأییدشده به مبلغ کل برسد، فاکتور خودش پرداختشده میشود. نمیشود فاکتوری را بدون ثبت پرداخت «پرداختشده» اعلام کرد. این قید عمداً گذاشته شده تا وضعیت فاکتور هیچوقت با واقعیت نخواند.
فاکتور میتواند در چند نوبت پرداخت شود. مبلغ پرداختشده و مانده همیشه نمایش داده میشود.
پرداخت بیرونی
اگر مشتری نقد یا بیرون از کارت پی پرداخته، آن را دستی روی فاکتور ثبت میکنید.
ارسال با پیامک
لینک فاکتور را از پنل به شمارهی مشتری پیامک میکنید. اگر پیامک نرسید، فاکتور سر جایش میماند و لینک را خودتان میفرستید.
پیوست
میتوانید فایل مرتبط مثل قرارداد یا پیشفاکتور را به فاکتور پیوست کنید.
پنل مشتری
مشتریانی که ثبتنام کردهاند فاکتورهایشان را در حساب خود میبینند.
API فاکتور
فاکتور را از سیستم خودتان بسازید و پرداختها را بخوانید.
ساخت و پیگیری فاکتور، قدمبهقدم
مشتری و مبلغ
عنوان فاکتور، شمارهی تماس مشتری و مبلغ کل را وارد میکنید. شمارهی فاکتور را هم خودتان مینویسید.
ارسال لینک
لینک را کپی یا با پیامک ارسال میکنید.
پرداخت مشتری
مشتری فاکتور را باز و پرداخت میکند و رسید را ثبت میکند.
تأیید پرداخت
رسید را با حساب بانکی تطبیق میدهید و تأیید میکنید. تا تأیید نشود، رسید روی مبلغ پرداختشده نمینشیند.
پیگیری مانده
فاکتور با وضعیت پرداختنشده یا پرداختشده در فهرست میماند و ماندهاش مشخص است.
زندگی یک فاکتور، از صدور تا تسویه
صدور
فاکتور ساخته میشود
عنوان، مشتری و مبلغ کل ثبت میشود. وضعیت «پرداختنشده» و جمع پرداختی صفر است.
ارسال
لینک به دست مشتری میرسد
با پیامرسان یا پیامک. مشتری صفحهی فاکتور را میبیند و تصمیم میگیرد چه مقدار را همین حالا بپردازد.
اولین پرداخت
رسید ثبت میشود
تا وقتی شما تأیید نکردهاید، مبلغ بهعنوان «در انتظار تأیید» نمایش داده میشود و روی جمع پرداختشده اضافه نمیشود.
تأیید
مبلغ به جمع پرداختی میپیوندد
مانده کم میشود. اگر پرداخت دیگری لازم باشد، فاکتور باز میماند.
تسویه
وضعیت پرداختشده
وقتی جمع پرداختهای تأییدشده به مبلغ کل برسد، فاکتور خودش پرداختشده میشود.
روشهایی که پرداخت روی فاکتور ثبت میشود
فاکتور هر چهار روش را کنار هم قبول میکند، چون در عمل مشتری ممکن است بخشی از بدهی را نقد و بخشی را آنلاین بدهد. مانده بر اساس مجموع همهی اینها حساب میشود.
روش ثبت
چه زمانی استفاده میشود
نکته
تراکنش کارت پی
مشتری از لینک فاکتور پرداخت میکند و رسید ثبت میشود
تا تأیید شما روی مبلغ پرداختشده نمینشیند
نقدی
مشتری حضوری نقد پرداخت کرده
خودتان دستی ثبت میکنید
کارتبهکارت دستی
مشتری بیرون از لینک کارتبهکارت کرده
برای تطبیق، تاریخ و مبلغ را دقیق بنویسید
سایر
هر روش دیگری مثل چک یا انتقال بانکی
در توضیح بنویسید چه بوده
مثالی از پرداخت تکهتکه
سناریوی نمونه
پروژهی دکوراسیون با سه پرداخت
فاکتور مبلغ کل ۳۰ میلیون است. مشتری بیعانهی ۱۰ میلیون را از لینک میپردازد و رسید ثبت میشود. تا تأیید شما، فاکتور هنوز «پرداختنشده» است و ۱۰ میلیون در بخش «در انتظار تأیید» دیده میشود. بعد از تأیید، پرداختی ۱۰ میلیون و مانده ۲۰ میلیون است. دو هفته بعد ۱۰ میلیون نقد را حضوری میگیرید و دستی ثبت میکنید؛ مانده ۱۰ میلیون میشود. در تحویل، آخرین ۱۰ میلیون از لینک میآید و بعد از تأیید، فاکتور خودش پرداختشده میشود.
سناریوی نمونه
مشاوری که ماهانه فاکتور میدهد
مشاور مالیاتی برای هر مشتری ماهانه یک فاکتور با شمارهی خودش میسازد و لینکش را پیامک میکند. اگر پیامک نرسید یا مشتری شمارهی جدید دارد، لینک را مستقیم میفرستد. در پایان ماه، فهرست فاکتورها را باز میکند و فقط آنهایی را که هنوز «پرداختنشده»اند پیگیری میکند.
چرا وضعیت فاکتور را نمیشود دستی تغییر داد؟
ممکن است در نگاه اول محدودیت به نظر برسد، ولی دلیل خوبی دارد. اگر بشود فاکتور را بدون پرداخت «پرداختشده» کرد، دیر یا زود یک نفر اشتباهی یا از سر عجله این کار را میکند، و گزارشهای شما با حساب بانکی نمیخواند. وقتی وضعیت فقط از روی پرداختها ساخته میشود، هر عددی که در فاکتور میبینید قابل ردیابی است.
اگر مشتری بیرون از کارت پی پرداخته (مثلاً نقد)، راه درست ثبت یک پرداخت دستی روی فاکتور است. به این ترتیب هم مانده درست میشود و هم معلوم است آن پرداخت از چه راهی بوده.
هر پرداخت فقط به یک فاکتور وصل میشود
یک تراکنش را نمیشود همزمان به دو فاکتور وصل کرد. این قید جلوی یک اشتباه رایج را میگیرد: یک مبلغ دو بار در حسابها بشمرد.
اشتباههایی که در فاکتور زیاد دیده میشود
عنوان مبهم
عنوانی مثل «فاکتور» بعد از شش ماه هیچ معنایی ندارد. نام پروژه یا ماه مربوط را در عنوان بنویسید.
نادرست بودن شماره تماس مشتری
شمارهی تماس برای ارسال پیامک و ساخت حساب مشتری استفاده میشود. پیش از ساخت فاکتور آن را بازبینی کنید.
نشمردن پرداخت نقدی
پرداخت نقدی و حضوری را حتماً دستی ثبت کنید. در غیر این صورت فاکتور «پرداختنشده» میماند و بعداً سردرگمی ایجاد میشود.
تأیید نکردن رسید
رسیدی که تأیید نشود روی جمع پرداختشده نمینشیند. صف رسیدها را هر روز نگاه کنید.
پیش از فرستادن فاکتور، اینها را نگاه کنید
عنوان و شماره: عنوان روشن و شمارهای که با شمارهگذاری خودتان بخواند.
مبلغ کل: با توافق همخوانی دارد و ارقام را یک بار دوباره بشمارید.
مشخصات مشتری: نام و شمارهی تماس درست است.
پیوست: اگر قرارداد یا پیشفاکتور دارید، پیوست کنید تا مشتری هم ببیند.
روش ارسال: پیامک از پنل یا کپی لینک در پیامرسان؛ کدام برای این مشتری مناسبتر است.
ارسال فاکتور با پیامک و لینک عمومی
لینک فاکتور یک آدرس تصادفی و غیرقابل حدس دارد، پس نشانی فاکتور یک مشتری با شمردن عددها به فاکتور مشتری دیگر نمیرسد. فقط کسی که لینک را دارد فاکتور را میبیند.
از پنل میتوانید همین لینک را برای شمارهی مشتری پیامک کنید. پیامک سقف ساعتی مشخصی دارد، پس برای ارسال انبوه مناسب نیست؛ ولی برای ارسال فاکتور به چند مشتری در روز کافی است. اگر پیامک به هر دلیل (پوشش، فیلتر اپراتور) نرسید، فاکتور سر جای خودش میماند و فقط کافی است لینک را در پیامرسان بفرستید.
همین لینک را میشود در پیامهای اینستاگرام و تلگرام هم گذاشت. برای مدیریت سایر لینکها صفحهی لینک پرداخت کارت به کارت را ببینید.
یک روال هفتگی برای فاکتورهای باز
فاکتورهایی که ماهها باز میمانند معمولاً نه بهخاطر بدقولی مشتری، که بهخاطر فراموشی هر دو طرف باز ماندهاند. یک روال سادهی هفتگی این مشکل را تقریباً از بین میبرد.
روز اول هفته: فهرست را مرور کنید
فهرست فاکتورها را باز کنید و فقط پرداختنشدهها را ببینید. کنار هر کدام مانده و تاریخ آخرین پرداخت را نگاه کنید. فاکتوری که دو هفته تکان نخورده، نیاز به یک پیام دارد.
یک پیام کوتاه با لینک
برای هر فاکتور باز یک پیام بنویسید که مانده را یادآوری کند و لینک فاکتور را دوباره بگذارد. نیازی به توضیح طولانی نیست؛ لینک خودش همهچیز را نشان میدهد: مبلغ کل، پرداختشده و مانده.
رسیدهای در انتظار را هم ببینید
گاهی فاکتور باز مانده چون مشتری پرداخت کرده ولی رسیدش هنوز تأیید نشده. پیش از پیام دادن، صف رسیدها را نگاه کنید تا به کسی که پرداخت کرده یادآوری نفرستید. این اشتباه کوچک، اعتماد مشتری را بیش از هر چیز دیگری خدشهدار میکند.
فاکتور برای مشتری شرکتی و حقوقی
وقتی مشتری شما یک شرکت است، معمولاً کسی که فاکتور را میبیند با کسی که پول را میپردازد فرق دارد. مدیر پروژه فاکتور را تأیید میکند و واحد مالی پرداخت را انجام میدهد. لینک عمومی فاکتور اینجا مفید است، چون میشود آن را بین چند نفر در همان شرکت دستبهدست کرد و هر کس همان اطلاعات را ببیند.
برای این مشتریها پیوست کردن قرارداد یا پیشفاکتور به فاکتور کمک بزرگی است. واحد مالی معمولاً بدون سند پشتیبان پرداخت نمیکند و پیوست، رفتوبرگشت پیامها را کم میکند. اگر شرکت فاکتور رسمی میخواهد، آن را جدا صادر کنید و فاکتور کارت پی را برای پیگیری پرداخت نگه دارید.
یک نکتهی مهم دربارهی فاکتور رسمی
فاکتور کارت پی ابزار پیگیری و دریافت پول از مشتری است. این فاکتور جایگزین صورتحساب رسمی سامانهی مودیان مالیاتی نیست؛ اگر کسبوکار شما موظف به صدور فاکتور رسمی است، آن را مستقل و طبق مقررات صادر کنید.
بسیاری از کسبوکارها از فاکتور کارت پی کنار فاکتور رسمی استفاده میکنند: فاکتور کارت پی برای پیگیری پرداخت و فاکتور رسمی برای حسابداری و مالیات. این دو یکدیگر را نقض نمیکنند.
اجزای یک فاکتور در کارت پی
شمارهی فاکتور
شمارهای که خودتان مینویسید و میتواند با شمارهگذاری داخلی کسبوکارتان یکی باشد.
مبلغ کل
مبلغی که مشتری در مجموع باید بپردازد؛ همان عددی که مانده از آن حساب میشود.
جمع پرداختی
مجموع پرداختهای تأییدشده و پرداختهای دستی ثبتشده روی فاکتور.
در انتظار تأیید
مبلغ رسیدهایی که مشتری ثبت کرده ولی شما هنوز تأیید نکردهاید؛ فقط برای نمایش است و در جمع پرداختی حساب نمیشود.
لینک عمومی
نشانی تصادفی و غیرقابل حدس که مشتری با آن فاکتور را میبیند و پرداخت میکند.
این روش برای چه کسبوکارهایی مناسبتر است؟
بیشتر کمک میکند اگر
پروژه یا خدمتتان چند مرحله دارد و پرداخت تکهتکه میشود.
میخواهید ماندهی هر مشتری را بدون محاسبهی دستی ببینید.
مشتریانتان از طریق پیامرسان یا پیامک با شما در تماساند.
میخواهید سابقهی پرداخت هر فاکتور را همیشه در دسترس داشته باشید.
کمتر لازم است اگر
همهی فروشهایتان نقدی و حضوری است.
فقط به فاکتور رسمی مالیاتی نیاز دارید و پیگیری پرداخت برایتان مسئله نیست.
بعضی کسبوکارها هر ماه به همان مشتریها فاکتور میدهند: شرکت خدمات نظافت، مشاور ماهانه، تأمینکنندهی مواد اولیهی یک رستوران. برای اینها هر ماه یک فاکتور تازه با شمارهی خودش بسازید و ماه و دوره را در عنوان بنویسید، مثلاً «خدمات نظافت، آبان». به این ترتیب در فهرست فاکتورها هر ماه جدا دیده میشود و اگر مشتری یک ماه را پرداخت نکرده، دقیقاً معلوم است کدام ماه.
یک فاکتور بزرگ برای کل سال که هر ماه بخشی از آن پرداخت شود هم ممکن است، ولی برای خدمات ماهانه معمولاً فاکتور ماهانه شفافتر است، چون هر ماه با کار همان ماه تطبیق دارد و مشتری هم میداند دقیقاً بابت چه چیزی پرداخت میکند.
پرسشهای متداول درباره صدور فاکتور آنلاین
فاکتور تکهتکه پرداخت میشود؟
بله، چند پرداخت میتواند روی یک فاکتور ثبت شود و مانده همیشه نمایش داده میشود.
چرا فاکتور را دستی نمیتوانم «پرداختشده» کنم؟
برای اینکه وضعیت از روی پرداختهای ثبتشده محاسبه میشود تا با واقعیت بخواند. اگر پرداخت بیرونی انجام شده، آن را بهعنوان پرداخت دستی ثبت کنید.
مشتری باید ثبتنام کند؟
برای دیدن و پرداخت فاکتور از لینک لازم نیست. اگر ثبتنام کرده باشد فاکتورهایش را در پنل خودش هم میبیند.
هر رسید به چند فاکتور وصل میشود؟
هر تراکنش فقط به یک فاکتور وصل میشود تا مبلغ دو بار حساب نشود.
فاکتور را میشود حذف کرد؟
بله، از پنل. فاکتورها حذف نرماند و تاریخچه در سیستم محفوظ میماند.
فاکتور مالیاتی هم میسازد؟
خیر. فاکتور کارت پی برای پیگیری پرداخت است و مالیاتی نیست.
شمارهی فاکتور را خودم تعیین میکنم؟
بله. شمارهی فاکتور را خودتان مینویسید و هرجا که فاکتور نمایش داده شود (لیست، لینک عمومی، پیامک) همان شماره دیده میشود.
اگر پیامک فاکتور نرسید چه کنم؟
فاکتور ساخته شده و سر جایش است. لینک را از پنل کپی کنید و در پیامرسان برای مشتری بفرستید.
میتوانم فاکتور را از سایت یا نرمافزار خودم بسازم؟
بله. با API میتوانید فاکتور بسازید، پرداخت دستی ثبت کنید و وضعیت پرداختها را بخوانید.
آمادهاید شروع کنید؟
حساب بسازید، کارت بانکی را وصل کنید و اولین پرداخت را دریافت کنید.