فروش اقساطی بدون دفتر منظم، به دردسر می‌افتد. در کارت پی طرح اقساط را یک بار تعریف می‌کنید و برنامه‌ی هر مشتری از روی آن ساخته و پیگیری می‌شود.
فروش اقساطی برای بسیاری از کسب‌وکارها راهی برای فروش بیشتر است: مشتری که نمی‌تواند یک‌جا پرداخت کند، با چند قسط ماهانه خرید می‌کند. اما هر قرارداد اقساطی یک برنامه‌ی جدا دارد: مبلغ کل، پیش‌پرداخت، سود اگر باشد، تعداد قسط، تاریخ هر سررسید و وضعیت هر پرداخت. اگر بیست مشتری اقساطی داشته باشید، یعنی صدها ردیف که باید درست ثبت و مرتب پیگیری شوند.
در روش دستی، مبلغ هر قسط را با ماشین‌حساب حساب می‌کنید و در دفتر می‌نویسید. یک اشتباه کوچک در محاسبه‌ی سود یا گرد کردن مبلغ، تا آخر قرارداد با شما می‌ماند و در قسط آخر خودش را نشان می‌دهد. و هر قرارداد تازه یعنی تکرار همان محاسبه از نو.
سخت‌ترین بخش، پاسخ به یک سؤال ساده است: «امروز چه کسانی قسطشان عقب افتاده؟» در دفتر باید تک‌تک قراردادها را ورق بزنید. در اکسل باید فیلتر و فرمول بسازید و امیدوار باشید آخرین پرداخت‌ها را وارد کرده باشید.
از آن طرف، مشتری اقساطی هم معمولاً نمی‌داند دقیقاً چند قسط داده و چند قسط مانده. هر بار باید زنگ بزند و بپرسد، و شما باید دفتر را باز کنید. وقتی برنامه‌ی اقساط برای هر دو طرف قابل مشاهده باشد، این تماس‌ها تقریباً حذف می‌شوند و اختلاف بر سر اینکه کدام قسط پرداخت شده هم پیش نمی‌آید، چون رسید هر قسط کنار همان قسط ثبت است.
ثبت‌نام با شماره موبایل و کد تأیید انجام می‌شود.
محاسبه شفاف و قابل بازتولید است و هر دو طرف می‌توانند آن را با ماشین‌حساب چک کنند. جدول زیر یک مثال فرضی است؛ اعداد و درصدها را شما در طرح تعیین می‌کنید و می‌توانید سود را صفر بگذارید.
| مرحله | محاسبه | نمونه با فرض‌های این مثال |
|---|---|---|
| مبلغ قرارداد | مبلغی که مشتری درخواست کرده | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| پیش‌پرداخت | مبلغ قرارداد × درصد پیش‌پرداخت طرح | ۲۰٪ ← ۲٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان |
| مبلغ تقسیط‌شونده | مبلغ قرارداد منهای پیش‌پرداخت | ۹٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان |
| سود | مبلغ تقسیط‌شونده × درصد سود کل طرح | ۱۰٪ ← ۹۶۰٬۰۰۰ تومان |
| جمع اقساط | مبلغ تقسیط‌شونده + سود | ۱۰٬۵۶۰٬۰۰۰ تومان |
| مبلغ هر قسط | جمع اقساط ÷ تعداد قسط | ۶ قسط ← ۱٬۷۶۰٬۰۰۰ تومان |
| جمع کل قرارداد | مبلغ قرارداد + سود | ۱۲٬۹۶۰٬۰۰۰ تومان |
اگر جمع اقساط بر تعداد قسط بخش‌پذیر نباشد، مبلغ‌ها طوری تقسیم می‌شوند که جمعشان دقیقاً برابر جمع اقساط شود و ریالی جا نماند. تاریخ سررسیدها بر اساس ماه‌های شمسی و فاصله‌ی تعیین‌شده در طرح ساخته می‌شود؛ مثلاً ماهانه یا سه‌ماهه.
عنوان، بازه‌ی مبلغ، حداقل و حداکثر تعداد قسط، فاصله‌ی اقساط، پیش‌پرداخت، درصد سود و متن قرارداد را مشخص می‌کنید.
فهرست مدارک لازم را می‌سازید و برای هر کدام مشخص می‌کنید اجباری است یا اختیاری.
مشتری طرح را انتخاب می‌کند، مبلغ و تعداد قسط را وارد می‌کند و مدارک را بارگذاری می‌کند. محاسبه‌ی قسط‌ها همان لحظه به او نشان داده می‌شود.
قرارداد را بررسی و تأیید یا رد می‌کنید.
برنامه‌ی سررسیدها از تاریخ شروع ساخته می‌شود و در صورت نیاز ردیف‌ها را ویرایش می‌کنید.
مشتری هر قسط را کارت‌به‌کارت می‌پردازد و رسید را ثبت می‌کند؛ شما تأیید می‌کنید.
مشتری طرح را انتخاب، مبلغ و تعداد قسط را وارد و مدارک را بارگذاری می‌کند. قرارداد در وضعیت «در انتظار بررسی» است.
شما مدارک را می‌بینید، وضعیت را به «در حال بررسی» و سپس «تأییدشده» می‌برید.
مشتری پیش‌پرداخت را کارت‌به‌کارت می‌پردازد و رسیدش را ثبت می‌کند؛ پس از تأیید شما، کالا یا خدمت تحویل داده می‌شود.
هر قسط در سررسیدش پرداخت و رسیدش ثبت می‌شود. وضعیت قسط از پرداخت‌نشده به در انتظار تأیید و بعد پرداخت‌شده می‌رود.
آخرین قسط تأیید می‌شود و همه‌ی ردیف‌های برنامه پرداخت‌شده‌اند.
در انتظار بررسی، در حال بررسی، تأییدشده یا ردشده.
پرداخت‌نشده، در انتظار تأیید رسید یا پرداخت‌شده.
مبلغ آن جدا و از ابتدا محاسبه می‌شود و رسید و تأیید خودش را دارد.
هر قسط به تراکنش پرداختش وصل است و رسید در دسترس می‌ماند.
| کار | دفتر یا اکسل | کارت پی |
|---|---|---|
| محاسبه‌ی قسط | ماشین‌حساب و احتمال خطا | از روی شرایط طرح |
| سررسیدها | نوشتن دستی تاریخ‌ها | برنامه بر اساس ماه‌های شمسی |
| رسید هر قسط | در چت یا گالری | به همان قسط وصل است |
| دیدن عقب‌افتاده‌ها | ورق زدن دفتر | فهرست اقساط با وضعیت و سررسید |
| مدارک متقاضی | عکس در پیام‌رسان | بارگذاری ساختارمند در فرم درخواست |
| دیدن وضعیت توسط مشتری | باید زنگ بزند | در پنل مشتری |
فروشگاهی که سال‌ها با دفتر اقساط کار می‌کرد، یک طرح شش‌ماهه با پیش‌پرداخت تعریف کرده است. مشتری‌ها از صفحه‌ی فروشگاه درخواست می‌دهند و کارت ملی را بارگذاری می‌کنند. صاحب فروشگاه هر صبح فهرست اقساط را با فیلتر سررسید می‌بیند و برای آن‌هایی که از سررسید گذشته‌اند پیام می‌گذارد. دیگر لازم نیست دفتر را ورق بزند.
آموزشگاهی که دوره‌های تخصصی بلندمدت دارد، شهریه را با طرح چهار قسطی و بدون سود می‌فروشد. هنرجو هر ماه از حساب خودش قسط را می‌بیند و پرداخت می‌کند. مدیر آموزشگاه در پایان هر ماه می‌بیند چند قسط در انتظار تأیید و چند قسط پرداخت‌نشده دارد.
قسطی که دیر می‌شود اجتناب‌ناپذیر است. چیزی که فرق ایجاد می‌کند، نحوه‌ی پیگیری است. کارت پی یادآوری پیامکی سررسید را ادعا نمی‌کند؛ پیگیری با شماست، ولی ابزار آن را ساده‌تر می‌کند.
بهترین زمان یادآوری یکی دو روز پس از سررسید است، نه یک ماه بعد. یک پیام کوتاه که مبلغ و تاریخ قسط را می‌گوید و یادآوری می‌کند که از حساب مشتری قابل پرداخت است، معمولاً کافی است.
گاهی مشتری پرداخت کرده و رسیدش در انتظار تأیید شماست. اگر بدون نگاه کردن به صف پیام بدهید، مشتری حق دارد دلخور شود. وضعیت «در انتظار تأیید» دقیقاً برای همین است.
اگر قسطی چند ماه عقب افتاده، گفت‌وگوی مستقیم لازم است. کارت پی وصول مطالبه انجام نمی‌دهد و هر اقدام حقوقی بر اساس قرارداد شما و قوانین کشور است.
فروش اقساطی یعنی بخشی از پول فروش امروز، ماه‌های بعد به دست شما می‌رسد. اگر حواستان به این فاصله نباشد، ممکن است فروش زیادی داشته باشید و در عین حال برای خرید جنس تازه نقدینگی کافی نداشته باشید. اینجاست که دیدن برنامه‌ی اقساط همه‌ی قراردادها کنار هم ارزش پیدا می‌کند.
فهرست اقساط را برای سررسیدهای ماه آینده ببینید. جمع مبلغ قسط‌های پرداخت‌نشده تقریباً نشان می‌دهد ماه بعد چقدر پول از اقساط به دستتان می‌رسد، به شرط اینکه مشتری‌ها به‌موقع بپردازند. این عدد برای تصمیم درباره‌ی خرید یا هزینه‌های بزرگ کمک می‌کند.
پیش‌پرداخت هم ریسک نکول را کم می‌کند و هم بخشی از هزینه‌ی کالا را همان روز اول برمی‌گرداند. برای کالاهایی که خودتان نقد خریده‌اید، پیش‌پرداخت معقول تفاوت بزرگی در جریان نقدی ایجاد می‌کند.
با تعیین حداکثر مبلغ و حداکثر تعداد قسط در طرح، ریسک هر قرارداد را محدود می‌کنید. اگر برای مبالغ بزرگ‌تر شرایط سخت‌تری می‌خواهید، طرح دوم با پیش‌پرداخت بیشتر بسازید.
اگر در طرح درصد سود تعریف کنید، مشتری هنگام ثبت درخواست مبلغ هر قسط و جمع کل را می‌بیند. این شفافیت بخشی از اعتماد است: مشتری می‌داند در پایان چقدر پرداخت می‌کند و بعداً غافلگیر نمی‌شود.
هر نوع سود یا کارمزد باید مطابق قوانین کشور باشد و تصمیم و مسئولیتش با شماست. خیلی از کسب‌وکارهای کوچک ترجیح می‌دهند اقساط بدون سود ولی با پیش‌پرداخت بدهند و تفاوت را در قیمت کالا لحاظ کنند. هر کدام را انتخاب کنید، در متن قرارداد روشن بنویسید.
متن طرح در قرارداد ذخیره می‌شود. شرایط دیرکرد، لغو و تحویل را روشن بنویسید و پیش از استفاده با یک مشاور حقوقی مرور کنید.
فقط مدارکی را بخواهید که واقعاً لازم است. مدارک هویتی اطلاعات حساس‌اند و نگهداری آن‌ها مسئولیت دارد.
اگر طرح پیش‌پرداخت دارد، تا تأیید رسید آن کالا را تحویل ندهید.
رسید هر قسط را مثل هر پرداخت دیگری با واریز واقعی تطبیق دهید.
کارت پی ابزار ثبت و پیگیری است و اعتبارسنجی مشتری یا وصول مطالبه انجام نمی‌دهد. شرایط حقوقی قرارداد، از جمله هرگونه سود یا کارمزد، باید مطابق قوانین کشور و بین شما و مشتری تنظیم شود.
اقساط هم مثل بقیه‌ی پرداخت‌ها کارت‌به‌کارت به کارت شما واریز می‌شوند و کارت پی پولی را نگه نمی‌دارد. برای دیدن تجربه‌ی مشتری از پرداخت قسط، صفحه‌ی پرداخت آنلاین اقساط و برای مسیر درخواست و مدارک، سامانه ثبت درخواست تسهیلات را ببینید.
برنامه‌ی اقساط روی کاغذ دقیق است، ولی زندگی مشتری‌ها همیشه طبق برنامه پیش نمی‌رود. کسی ماه خاصی درآمد ندارد، کسی می‌خواهد دو قسط را با هم بدهد و کسی پیشنهاد می‌کند یک ماه عقب بیندازد. اینکه برنامه بعد از ساخت قابل ویرایش است، دقیقاً برای همین موقعیت‌هاست.
هر تغییری که با مشتری توافق کردید، همان روز در برنامه اعمال کنید: تاریخ سررسید را جابه‌جا کنید یا مبلغ ردیف‌ها را تغییر دهید. اگر توضیحی لازم است، در یادداشت قسط بنویسید. به این ترتیب برنامه‌ای که مشتری در حسابش می‌بیند همیشه با توافق شما می‌خواند و هیچ‌کدام از طرفین به حافظه تکیه نمی‌کند.
هر قرارداد اقساطی را هم شما می‌بینید و هم مشتری؛ هر دو یک برنامه را با یک وضعیت. این هم‌زبانی بیشتر از هر قابلیت دیگری جلوی اختلاف را می‌گیرد. وقتی مشتری می‌پرسد چند قسط مانده، شما و او به یک جدول نگاه می‌کنید و بحثی بر سر حافظه‌ی کسی پیش نمی‌آید.
از پنل مشتری، کارت‌به‌کارت می‌کند و رسید را ثبت می‌کند؛ شما تأیید می‌کنید.
در طرح می‌توانید پیش‌پرداخت را فعال و درصد آن را تعیین کنید. پیش‌پرداخت رسید و تأیید جداگانه دارد.
در طرح مدارک لازم را تعریف می‌کنید و متقاضی هنگام ثبت درخواست آن‌ها را بارگذاری می‌کند.
یادآوری سررسید در این صفحه ادعا نشده است؛ وضعیت اقساط را در پنل می‌بینید و پیگیری با شماست.
طرح امکان درصد سود کل را دارد که روی مبلغ پس از کسر پیش‌پرداخت حساب می‌شود. استفاده از آن و رعایت قوانین مربوط به عهده‌ی شماست.
بله، در حساب مشتری بخش تسهیلات و قراردادها هست.
نه. شرایط طرح در لحظه‌ی ثبت هر قرارداد در خود قرارداد ذخیره می‌شود و تغییر بعدی طرح روی قراردادهای قبلی اثر ندارد.
بله. برنامه‌ی اقساط پس از ساخت قابل ویرایش است، مثلاً اگر با مشتری توافق کردید یک قسط عقب بیفتد.
بله. تاریخ سررسیدها بر اساس ماه‌های شمسی و فاصله‌ای که در طرح تعیین کرده‌اید ساخته می‌شود.
حساب بسازید، کارت بانکی را وصل کنید و اولین پرداخت را دریافت کنید.